GIA LAI Những ngày cận Tết Bính Ngọ 2026, người trồng mía ở phía tây Gia Lai vẫn miệt mài trên những cánh đồng để chăm sóc, trồng vụ mía mới.
Bám ruộng mía ngày cuối năm
Những ngày cuối tháng Chạp, trong khi người người lo dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 thì những người trồng mía ở phía tây Gia Lai vẫn đang bám ruộng mía để chăm sóc những diện tích mía gốc vừa thu hoạch và mía tơ mới trồng.
Anh Lê Công Thi (54 tuổi) ở phường An Khê (
Gia Lai) đang cấp tập thu hoạch gần 80ha mía của gia đình trực tiếp trồng và khoảng 400ha mía khác được trồng theo hình thức liên kết với hàng chục hộ dân trong vùng để kịp cung ứng cho Nhà máy đường An Khê.
Nhà máy đường An Khê sẵn sàng máy móc để cơ giới hóa trồng mía tơ niên vụ mới. Ảnh: V.Đ.T.
“Từ đầu tháng 12/2025 đến nay và kéo dài đến cuối tháng 5/2026, ngày nào tôi cũng có mặt ngoài đồng để thu hoạch mía và trồng mía tơ. Những diện tích mía gốc thu hoạch xong khoảng 10 ngày sau đốt gốc rồi đưa máy vào xới đất, bón phân để mía phát triển trong năm sau. Tính đến những ngày cận Tết, tôi đã thu hoạch gần 50% diện tích mía và trồng mới hơn 50ha mía tơ”, anh Thi cho biết.
Theo anh Thi, hình thức liên kết trồng mía anh đang thực hiện là đầu tư cho nông dân tất tần tật từ giống đến phân bón để trồng mía tơ và chăm sóc mía gốc. Đến kỳ thu hoạch, diện tích nào đất bằng phẳng được anh liên hệ với nhà máy thu hoạch bằng cơ giới, diện tích không thể thu hoạch bằng cơ giới anh thuê nhân công thu hoạch thủ công rồi đưa xe chở về Nhà máy đường An Khê cân bán.
“Tiền mua mía giống được nhà máy đầu tư, nhà máy đầu tư phân chuyên dùng cho cây mía, tôi nhận và đầu tư lại cho nông dân. Gia đình tôi có 3 chiếc xe tải, đến vụ thu hoạch tôi cho xe chở mía cây đến nhà máy và lấy chi phí tiền xe. Những hộ trồng mía không có điều kiện nhận đầu tư trực tiếp từ nhà máy thì liên kết với tôi, có người liên kết 4 - 5ha, có người 7 - 8ha, để đạt 400ha tôi phải liên kết cả mấy chục hộ trồng mía. Nhà có xe tải nên tôi chở mía giống và phân bón đến tận ruộng, liên hệ với nhà máy cơ giới hóa từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hoạch cho nông dân”, anh Thi chia sẻ.
Hiện vùng nguyên liệu của Nhà máy đường An Khê bà con đã trồng gần 5.000ha mía tơ. Ảnh: V.Đ.T
Cũng theo anh Thi, cơn bão số 13 xảy vào tháng 11/2025 đã khiến nhiều diện tích mía ngã rạp một bên, không thể thu hoạch bằng cơ giới. Theo khuyến cáo của Nhà máy đường An Khê, anh Thi hướng dẫn nhân công thu hoạch sát gốc, chặt cùng chiều mía ngã để tránh bị lay gốc, sau đó đốt gốc cho sạch sẽ và đưa cơ giới vào xới đất, bón phân nên cây mía nhanh chóng phục hồi.
“Nhà máy đường An Khê đang thu mua 1 triệu đồng/tấn mía thuần 10 chữ đường tại ruộng, ngoài ra nông dân còn được bổ sung giá mía với mức 20.000 đồng/tấn mía thuần. Với giá này người trồng mía có lãi khoảng 25 - 30 triệu đồng/ha”, anh Lê Công Thi cho hay.
Năng suất tăng mạnh nhờ cơ giới hóa
Trong câu chuyện về cây mía, anh Thi không ngừng nhấn mạnh về lợi ích khi áp dụng cơ giới vào trồng, chăm sóc và thu hoạch mía. Theo anh Thi, Nhà máy đường An Khê có lực lượng máy cơ giới rất hùng hậu để phục vụ vùng nguyên liệu của nhà máy. Làm đất bằng máy cày của nhà máy đất rất thông vì đường cày sâu, tạo điều kiện để cây mía phát triển.
Đặc biệt ở khâu xới đất, bón phân, cơ giới hóa khâu bón phân mang lại hiệu quả tuyệt đối vì khi máy xới đất sẽ đồng thời bón phân, phân được vùi sâu dưới lớp đất, mưa xuống làm phân tan thấm sâu vào đất, thúc đẩy sự phát triển của cây mía. Phân nằm dưới lớp đất nên nếu có mưa cũng không bị trôi hoặc bị nắng làm bốc hơi.
Diện tích mía tơ của Nhà máy đường An Khê đang phát triển tốt. Ảnh: V.Đ.T.
“Bón phân thủ công bằng tay phân bị thất thoát không ít, vãi phân bằng tay thường không đều, khiến cây mía phát triển không đồng đều. Bón phân bằng cơ giới lợi ích rất lớn, vừa không thất thoát phân vừa mang lại hiệu quả cao nhất. Tôi
trồng mía gần 15 năm nay, khi mới bước vào nghề đã thấy Nhà máy đường An Khê đã đẩy mạnh cơ giới hóa nên tôi áp dụng luôn cho đến nay. Dù gia đình tôi làm đến 80ha mía và liên kết khoảng 400ha nữa nhưng nhờ cơ giới hóa nên không phải đụng tay đụng chân nhiều”, anh Thi chia sẻ.
Trước đây năng suất mía của vùng phía tây Gia Lai bình quân chỉ khoảng 60 - 65 tấn/ha thì nay nhờ áp dụng cơ giới hóa năng suất bình quân tăng đến 70 - 75 tấn/ha.
Niên vụ ép 2025 - 2026, Nhà máy đường An Khê sẽ hoạt động liên tục đến cuối tháng 5/2026. Ảnh: V.Đ.T.
“Hiện năng suất mía bình quân ở vùng tây Gia Lai từ 70 - 75 tấn/ha, đó là trong điều kiện vùng này chưa có hệ thống thủy lợi, cây mía chủ yếu phát triển nhờ nước trời. Nếu vùng này được đầu tư hệ thống thủy lợi, người trồng mía áp dụng tưới nhỏ giọt
năng suất mía có thể tăng đến 140 - 150 tấn/ha”, anh Lê Công Thi nói.
“Trong niên vụ ép 2025 - 2026, lúc cao điểm Nhà máy đường An Khê sẽ ép với công suất 18.000 tấn mía cây/ngày, dự kiến sẽ thu mua hết mía cho bà con vào cuối tháng 5/2026. Tính đến nay, trong vùng nguyên liệu của nhà máy bà con đã trồng gần 5.000ha mía tơ và nỗ lực chăm sóc mía gốc để đảm bảo năng suất cho vụ năm sau”, ông Nguyễn Hoàng Phước, Phó Giám đốc Nhà máy đường An Khê cho hay.
Vũ Đình Thung
Share Link Báo Nông nghiệp và Môi trường
